• Mehmet Koçak

SarıHumma Aşısı (Yellow Fever)

Sarıhumma aşısı (Yellow Fever)ve hastalığı Orta ve Güney Amerika ile Afrika’nın tropikal bölgelerinde görülmektedir. Yüksek oranda öldürücü olan sarıhumma hastalığından korunmak için sivrisinekten korunma önlemlerine uyulmalı ve yüksek oranda koruyucu olan Sarıhumma aşısı yapılmalıdır.

Sarı Humma, genellikle Afrika ülkelerine seyahat edecek vatandaşlara uygulanan tedbir amaçlı aşıdır. Ülkemizde her ne kadar az görülse de yurtdışına çıkacak olan vatandaşların gündem maddeleri arasında yer alıyor. Uluslararası Aşı ve Profilaksi Sertifikası ile kontrol altında tutulan Sarı Humma aşısı, ülke girişlerinde kontrol edilmektedir. Peki, sivrisinek aracılığıyla bulaşan Sarı Humma nedir? Sarı Humma hastalığının aşısı nerede yapılır? İşte bu hastalığın belirtileri hakkında bazı bilgiler

1. Sarı humma aşısı (Yellow Fever) nedir?

Sarı humma, sarı humma virüsünün neden olduğu ciddi bir hastalıktır. Afrika’nın ve Güney Amerika’nın bazı bölgelerinde bulunur. Sarı humma enfekte bir sivrisineğin ısırığı ile bulaşır. Kişiden kişiye direkt temas ile yayılmaz. Sarı humma hastalığı olan kişiler genellikle hastaneye yatırılmalıdır.

Sarıhumma şunlara neden olabilir:  Ateş ve grip benzeri belirtiler  Sarılık (cilt veya gözlerde sararma)  Birden fazla vücut bölgesinden kanama  Karaciğer, böbrek, solunum ve diğer organ yetmezlikleri  Ölüm (ciddi vakaların % 20 -% 50’si)

2. Sarı Humma aşısı nerede yapılır?

2.1 Seyahat öncesi;

Sarı Humma için riskli ülkeler, Seyahat Sağlığı Merkezlerinden veya 444 77 34 numaralı Seyahat Sağlığı Hattından ücretsiz öğrenilebilir.

Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü Seyahat Sağlığı Merkezlerindeki hekimler seyahat edilecek ülkenin şartları ve sağlık koşulları hakkında başvuranlara danışmanlık hizmeti vermektedir.

Hastalığın görüldüğü bölgeye gitmeden önce MUTLAKA Seyahat Sağlığı Merkezine başvurularak AŞI yaptırılmalıdır.


2.3.Sarı Humma Aşı Yapılan Merkezler:

Ambarlı limanı tel: 0212 875 57 83

İstanbul limanı (karakoy): tel: 0212 244 25 94

Ataturk hava limanı : 0212 565 54 61-63

İstanbul limanı Karaköy sahil sağlık merkezinde

Haftaiçi mesai saatleri:

09:30/12:00 ve 14:00/16:00 saatleri arası

Ücretsiz olarak yapılan aşı ilk saatlerde çok kalabalık oldugundan mesai baslar başlamaz gitmemeniz hatta mesai bitimlerine yakin gitmeniz tavsiye olunur.

2.4 Sarı humma aşısı fiyat

Ücretsiz olarak yapılan aşıdır. Sağlık bakanlığının il hudut sınır birimlerinde ücretsiz olarak yaptırabilirsiniz. ilk saatlerde çok kalabalık oldugundan mesai baslar başlamaz gitmemeniz hatta mesai bitimlerine yakin gitmeniz tavsiye olunur.

Yurtdışına seyahat eden yolcular kendi ülkelerinde görülmeyen birçok bulaşıcı hastalık riskiyle karşı karşıya kalmaktadırlar. Yolcular, seyahat öncesinde gidilecek ülkelerdeki hastalık riskleri ve koruyucu önlemler hakkında bilgilendirilmeli ve gerekli aşılar yapılmalıdır.

2.5 Sarı Humma Aşı kartı

Sarı humma aşısını yaptırdığınız sağlık merkezlerinden sarı humma aşı kartını almayı unutmayınız. bu Sarı Humma Aşı Kartını 10 geçerli olduğu için saklayınız. Seyahatlerinizde Ülke giriş kapılarında pasaport kontrollerinde soracaklardır. Kesinlikle yanınızda bulundurmayı ihmal etmeyiniz.

3. Hastalıktan Korunmak İçin Neler Yapılmalıdır?

Hastalıktan korunmanın en önemli yolu, sivrisinek sokmalarından korunmak ve hastalığın görüldüğü bölgelere gitmeden önce Sarı humma aşısı yaptırmaktır. Hastalığın görüldüğü ülkeleri seyahat edecekler için öneriler:

3.1 Hastalık Nasıl Bulaşır?

Sarı humma virüsü, etkeni taşıyan sivrisineklerin sokması ile insana bulaşır. Sarı humma virüsü bulaşmış kişiler, viremi döneminde (kanda virüsün bulunduğu dönemdir, ilk semptomların ortaya çıkmasından itibaren 3-6 günlük süredir) Aedes veya Haemagogussivrisinekleri ile enfeksiyonu başka kişilere bulaştırabilirler.

3.2. Şikayetleri:

Bazı hastalarda hiçbir belirti gözlenmeyebilirken bazı hastalarda hafif belirtiler gözlenebilir. Hastalığın kuluçka süresi 3-6 gündür. Hastalığın ilk belirtileri ani ateş, titreme, şiddetli baş ağrısı, sırt ağrısı, genel vücut ağrıları, bulantı, kusma, yorgunluk ve halsizliktir. Hastaların çoğunda bu şikayetler 3-4 gün içinde kendiliğinden düzelir.

Hastaların yaklaşık %15’inde bu iyileşmeden sonraki 24 saat içinde ikinci ve daha şiddetli bir döneme geçiş olur. Yüksek ateş yeniden başlar. Sarılık, karın ağrısı, kusma ve kanama görülür. Sonunda şok ve birçok organda bozukluk gelişir. Bu hastaların yarısı, belirtilerin başlamasından 10-14 gün sonra kaybedilir.

3.4. Bulguları:

Sarı Humma genellikle hafif seyirli, kendiliğinden düzelen ateş, baş ağrısı, kas ağrısı ve kırgınlıkla seyreder. Ciltte kızarma, gözlerde ve dişetinde kızarıklık olabilir. Daha ciddi olanlarda, ani başlangıçlı şu belirtiler gözlenir:

  1. Genel keyifsizlik hali

  2. Ateş

  3. Titreme

  4. Baş ağrısı

  5. Bel ağrısı

  6. Mide bulantısı

  7. Baş dönmesi

  8. Daha sonra virüs kandan temizlenir ve hasta tamamen iyileşir.

Sarı humma görülen bireylerin% 15 -% 25’inde, belirtiler zehirlenme aşaması denilen dönemde tekrar eder ve ölüme kadar gidebilir. Bu dönemde şu belirtiler gözlenir:

  1. Ateş

  2. Kusma

  3. Karın ağrısı

  4. Böbrek yetmezliği

  5. Kanama

Sarı hummada görülen muayene bulguları:

  1. Ateş

  2. Ateş arttıkça kalp hızında yavaşlama

  3. Göz aklarında kızarma

  4. Ciltte kızarıklık

Hastalık ilerledikçe ilave bulgular ortaya çıkar:

  1. Gözlerde sararma

  2. Ciltte Sarılık

  3. Mide üzerinde hassasiyet

  4. Karaciğerde büyüme

  5. Şiddetli hastalıkta aşağıdakiler de sıklıkla görülür:

  6. Ciltte kırmız noktalanmalar

  7. Dişeti, burun gibi yerlerden kanamalar

Mide-barsak kanamaları (aşikar veya gizli)

Öncelikle böbrekleri ve merkezi sinir sistemini etkilenir. Sarı hummanın geç evrelerinde hastalar aşağıdakilerle karşı karşıya kalırlar: